PEMDAS, BODMAS, BIDMAS, o GEMS? Alin nga ba ang tama?
Updated June 19, 2026

Nalilito ka ba kung PEMDAS, BODMAS, BIDMAS, o GEMS ang tama? Ang totoo, iisang rule lang silang lahat. Heto ang malinaw na paliwanag at mga halimbawa para hindi ka na malito sa Numerical Reasoning ng CSE.
Maraming nalilito sa Numerical Reasoning ng Civil Service Exam dahil sa iba't ibang mnemonic na itinuro sa school. Minsan PEMDAS, minsan BODMAS, minsan BIDMAS, at minsan GEMS pa. Ang tanong ng marami: alin ba talaga ang tama?Ang sagot: Lahat ay tama. Iisa lang ang rule, magkaiba lang ang paraan ng pag-alala. Lahat sila ay tumutukoy sa parehong order of operations na ginagamit sa buong mundo.The Universal Rule (Pareho para sa Lahat)Anuman ang mnemonic, ito ang totoong sequence:Grouping (parentheses o brackets)Exponents o ordersMultiplication at Division (left to right)Addition at Subtraction (left to right)Ang pinakaimportanteng tandaan: ang Multiplication at Division ay magkapareho ng priority, at ganoon din ang Addition at Subtraction. Hindi laging una ang isa. Ang totoong panuntunan ay left to right.Quick Comparison TableMnemonicAno ang ibig sabihinSaan ginagamitPEMDASParentheses, Exponents, Multiplication/Division, Addition/SubtractionUS / PhilippinesBODMASBrackets, Orders, Division/Multiplication, Addition/SubtractionUK / CommonwealthBIDMASBrackets, Indices, Division/Multiplication, Addition/SubtractionUK variantGEMSGrouping, Exponents, Multiplication/Division, Subtraction/AdditionModern simplifiedPansinin: kahit iba ang pagkakasunod ng mga letra (halimbawa, D bago M sa BODMAS), pareho pa rin ang resulta dahil left to right ang totoong rule.PEMDAS (US / PH Standard)Example: 6 + 2 × (3²)Parentheses at exponents muna: 3² = 9, kaya 6 + 2 × 9Multiplication: 2 × 9 = 18, kaya 6 + 18Addition: 6 + 18 = 24✔ Final Answer: 24👉 Key takeaway: Nauna ang multiplication kaysa addition, pero dahil iyon ang order, hindi dahil "laging una" ang multiplication.BODMAS (UK / Commonwealth)Example: 8 + 12 ÷ 4 × 2Division at Multiplication (left to right): 12 ÷ 4 = 3, kaya 8 + 3 × 2; tapos 3 × 2 = 6, kaya 8 + 6Addition: 8 + 6 = 14✔ Final Answer: 14👉 Key takeaway: Kahit nauna ang multiplication pagkatapos ng division sa expression, left to right pa rin ang sinusunod.BIDMAS (High School Variant)Example: 5 + 3 × 2²Indices muna: 2² = 4, kaya 5 + 3 × 4Multiplication: 3 × 4 = 12, kaya 5 + 12Addition: 5 + 12 = 17✔ Final Answer: 17👉 Key takeaway: Ang "Indices" ay pareho lang sa "Exponents." Walang ipinagkaiba sa PEMDAS.GEMS (Modern Simplified Approach)Ang GEMS ay para sa Grouping, Exponents, Multiplication/Division, Subtraction/Addition. Ang ganda nito: malinaw na ipinapakita na magkapareho ng priority ang M at D, at ganoon din ang S at A.Example: 20 − 6 ÷ 3 + 2Division muna: 6 ÷ 3 = 2, kaya 20 − 2 + 2Left to right para sa subtraction at addition: 20 − 2 = 18, tapos 18 + 2 = 20✔ Final Answer: 20👉 Key takeaway: Kahit nauna ang subtraction sa expression, left to right pa rin.Common Mistake ⚠️Akala ng maraming examinee:Laging una ang multiplication kaysa division ❌Laging una ang addition kaysa subtraction ❌Ang tamang rule:✔ Multiplication at Division ay magkapantay ng priority✔ Addition at Subtraction ay magkapantay din✔ Laging left to right kapag magkapantayMga Madalas Itanong (FAQ)Alin ang tama: PEMDAS, BODMAS, BIDMAS, o GEMS? Lahat sila ay tama. Iisang order of operations lang ang tinutukoy nila. Magkaiba lang ang mga letra dahil iba't ibang bansa ang pinanggalingan, pero pareho ang resulta.Laging nauuna ba ang multiplication kaysa division? Hindi. Magkapantay sila ng priority. Solusyunan mo sila left to right, kung alin ang naunang lumabas sa expression.Bakit iba't iba ang itinuturo sa school? Dahil iba't ibang bansa ang gumagamit ng iba't ibang mnemonic. PEMDAS sa US at Pilipinas, BODMAS o BIDMAS sa UK. Pero iisa lang talaga ang panuntunan.Kailangan ko ba ito sa Civil Service Exam? Oo. Lumalabas ang order of operations sa Basic Operations at Word Problems ng Numerical Ability. Kapag automatic na ito sa'yo, mas mabilis at mas tama ang sagot mo sa exam.Final TakeawayAng PEMDAS, BODMAS, BIDMAS, at GEMS ay memory tools lang. Ang totoong skill ay ang pag-unawa sa sequence at tamang pag-apply nito. Kapag na-master mo ito, mas mabilis at mas madali ang Numerical Reasoning sa Civil Service Exam.Pro Tip para sa CSE TakersHuwag mong basta i-memorize ang rules. Mag-practice ng 5 hanggang 10 expressions araw-araw hanggang maging automatic na ang order para sa'yo.Gusto mo bang i-level up pa ang numerical skills mo? Basahin mo ang dalawang blog na maaaring makakatulong sa you:How to Beat Numerical Reasoning on the Civil Service ExamStudy Tips for the CSE Numerical AbilityPag handa ka nang subukan ang sarili mo, mag-take ng libreng mock exam sa Trial Exam at tingnan kung saan ka kulang bago pa ang August 9.
Sign up for our newsletter
Get study tips, exam guides, and Civil Service updates straight to your inbox.
Ready to pass the Civil Service Exam?
Start your FREE Full Access — thousands of exam-style questions, timed mock exams, and analytics that show you exactly what to review.
Start Free Access


